الشيخ أبو الفتوح الرازي
77
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
- عليه السّلام - همچنين بود تا مىگويد : لولا انّي ( 1 ) اشفق ان تقول فيك طوائف من امّتي ما قالت النّصارى في المسيح ابن مريم لقلت [ اليوم ] ( 2 ) فيك مقالا [ لا ] تمرّ بملإ من امّتى الَّا اخذوا التّراب من تحت قدميك يستشفون به ، گفت : اگر نه آنستى كه من مىترسم كه گروهى از امّت من در تو آن گويند كه ترسايان گفتند در عيسى مريم ، در تو مقالتى گفتمى و گفتارى كه ( 3 ) هيچ گروه از امّت من گذر نكرديت ( 4 ) الَّا ( 5 ) خاك قدمت بر گرفتندى و در چشم كشيدندى و به آن طلب شفا كردندى . قوله : * ( آتانِيَ الْكِتابَ ) * ، در او دو قول گفتند ، يكى آن كه : در آن حال كه اين مىگفت ، خداى تعالى وحى كرد به او و او را پيغامبرى داد ، و آن سخن گفتن پيش از وقت معجز او بود ، و اين ظاهر قرآن است و ( 6 ) مذهب ما آن است . و اين قول حسن بصرى است و عكرمه و اختيار جبّائى ( 7 ) . و قولى ديگر آن است كه ، معنى آن است كه : سيؤتينى الكتاب و سيجعلني نبيّا ، مرا كتاب خواهد دادن و مرا پيغامبر خواهد كردن ، لفظ ماضى است و معنى ( 8 ) مستقبل ، چنان كه : وَنادى أَصْحابُ الْجَنَّةِ ( 9 ) ، وَنادى أَصْحابُ الأَعْرافِ ( 10 ) ، اى سينادي . و آن معجز مريم را [ بود ] ( 11 ) براى براءت ساحت او ، و اين نيز روا باشد و به مذهب ما لايق است در آن كه معجز جز پيغامبران را روا باشد در آن ( 12 ) . ابن الاخشاد گفت : آن ( 13 ) مقدمهء معجزهء ارهاص و ترشيح نبوّت او بود ، و در آن خلاف كردند كه عيسى در اين وقت چند گاهه بود . كلبى گفت : چهل روزهء بود ، و باقى مفسّران گفتند : يك ساعته بود .
--> ( 1 ) . همهء نسخه بدلها : ان . ( 11 - 2 ) . اساس : ندارد ، به قياس با نسخهء آط ، و اتّفاق نسخه بدلها ، افزوده شد . ( 3 ) . آب ، آز ، مش بر . ( 4 ) . آب ، آز ، مش : نكردى . ( 5 ) . آب ، آز ، مش كه . ( 6 ) . اساس : بر ، به قياس با نسخهء آط ، و اتّفاق نسخه بدلها ، تصحيح شد . ( 7 ) . همهء نسخه بدلها است . ( 8 ) . همهء نسخه بدلها : مراد . ( 9 ) . سوره اعراف ( 7 ) آيهء 44 . ( 10 ) . سورهء اعراف ( 7 ) آيهء 48 . ( 12 ) . همهء نسخه بدلها : باشد كه بود . ( 13 ) . همهء نسخه بدلها : اين .